Payroll & HR

Wat de nieuwe Wet Private Opsporing verplicht vanaf 16 december 2026

17 november 2026

iso800 Konsilanto 15 januari 2026 204 scaled

Vermoed je dat een werknemer fraudeert, bedrijfsmiddelen voor privédoeleinden gebruikt of de regels binnen je onderneming niet zo nauw neemt? Dan wil je natuurlijk weten wat er precies aan de hand is. Maar mag je zomaar een computer doorzoeken, een collega ondervragen of andere onderzoeksmaatregelen nemen? Sinds 2024 moeten werkgevers rekening houden met de Wet Private Opsporing (WPO). En er komt een belangrijke deadline aan: vanaf 16 december 2026 wordt een volgende verplichting van kracht. Hoog tijd dus om je interne onderzoeksaanpak eens onder de loep te nemen!

Eerst even terug naar de basis: wat houdt de WPO precies in?

De Wet Private Opsporing van 18 mei 2024 vervangt de vroegere wetgeving over privédetectives uit 1991. De nieuwe wet heeft een veel ruimer toepassingsgebied dan haar voorganger.

En dat is belangrijk voor werkgevers! De wet beperkt zich namelijk niet tot professionele detectives of gespecialiseerde onderzoeksbureaus. Ook een intern onderzoek door je eigen HR-dienst kan onder de WPO vallen.

Denk bijvoorbeeld aan situaties waarin je aanwijzingen hebt van:

  • Fraude of andere vormen van oneerlijk gedrag;
  • Misbruik van bedrijfsmiddelen;
  • Een ernstige schending van de interne gedragscode;
  • Andere vermoedelijke onregelmatigheden op de werkvloer.

Kortom: zodra je als werkgever informatie over een werknemer verzamelt om mogelijk onrechtmatig gedrag te onderzoeken, moet je nagaan of de regels van de WPO van toepassing zijn.

Mag je eigen HR-medewerker het onderzoek uitvoeren?

Ja, dat kan! Een interne HR-medewerker mag in principe zelf een onderzoek voeren. Daarvoor is geen vergunning als privédetective vereist.

Maar let op: dat betekent niet dat HR volledig vrij spel krijgt. Ook interne onderzoekers moeten de wettelijke spelregels respecteren. Zo zijn er onder meer regels over het afnemen van interviews. In principe moet de geïnterviewde hiervoor vooraf schriftelijk toestemming geven. Bovendien moet die persoon vooraf geïnformeerd worden over zijn of haar rechten.

Ook het administratieve luik mag je niet uit het oog verliezen: alle onderzoeksactiviteiten moeten chronologisch worden bijgehouden in een onderzoeksdossier. Een intern onderzoek vraagt dus meer voorbereiding en documentatie dan je misschien zou verwachten.

Nieuwe verplichting vanaf 16 december 2026: een onderzoeksreglement

En dan komen we bij de belangrijkste datum: 16 december 2026.

Werkgevers krijgen tot en met 15 december 2026 de tijd om een onderzoeksreglement op te stellen. Dat reglement moet duidelijk maken hoe interne onderzoeken binnen je onderneming worden georganiseerd en uitgevoerd.

Waarom is dat zo belangrijk? Omdat het ontbreken van een verplicht onderzoeksreglement zware gevolgen kan hebben. Onderzoeksresultaten kunnen hierdoor nietig worden verklaard. Ook bij een ontslag om dringende reden kan dat problematisch zijn: bewijs dat tijdens het onderzoek werd verzameld, dreigt dan onbruikbaar te worden.

Een goede voorbereiding is dus geen overbodige luxe!

Wat moet er in dat onderzoeksreglement staan?

Het reglement moet minstens duidelijkheid scheppen over een aantal belangrijke zaken:

1. Wanneer kan een onderzoek worden opgestart?

Omschrijf welke feiten of vermoedens aanleiding kunnen geven tot een intern onderzoek. Denk bijvoorbeeld aan fraude, misbruik van bedrijfsmiddelen of ernstige inbreuken op de gedragscode.

2. Wie voert het onderzoek uit?

Leg vast wie binnen je onderneming bevoegd is om een onderzoek uit te voeren. Voor bepaalde, meer complexe dossiers kan het aangewezen zijn om een externe, vergunde privédetective in te schakelen.

3. Welke onderzoeksmethoden mogen worden gebruikt?

Maak duidelijk welke onderzoeksmaatregelen binnen je onderneming kunnen worden toegepast en onder welke voorwaarden.

Daarnaast bevat de wet nog andere verplichte vermeldingen. Het is dus belangrijk om het reglement volledig en zorgvuldig op te stellen.

Hoe neem je het onderzoeksreglement op in je onderneming?

De wet voorziet een praktische mogelijkheid: het onderzoeksreglement kan als bijlage bij het arbeidsreglement worden gevoegd.

En wat met de aangekondigde versoepeling van de wet?

Er zijn plannen om de WPO aan te passen en bepaalde verplichtingen te versoepelen o.a. voor HR. Voorlopig is er echter nog onvoldoende duidelijkheid over de concrete wijzigingen en de timing ervan. Het is daarom verstandig om niet zomaar op eventuele versoepelingen vooruit te lopen.

Ons advies? Wacht niet tot het laatste moment en zorg ervoor dat je onderneming tijdig voorbereid is op de huidige wettelijke verplichtingen.

Heeft je onderneming nog geen onderzoeksreglement? Dan is dit hét moment om daarmee aan de slag te gaan. Zo vermijd je onaangename verrassingen wanneer je in de toekomst een vermoeden van fraude of ander ongeoorloofd gedrag moet onderzoeken.

Wil je zeker zijn dat je niets over het hoofd ziet? Neem contact met ons op. We bezorgen je graag een handige template voor je onderzoeksreglement, zodat je onderneming tijdig klaar is voor 16 december 2026.

Een specifieke vraag of nood aan advies?

Neem gerust contact op met ons HR & Payroll-team!

T  +32 11 39 30 62
E   payroll@konsilanto.be

Van correcte, tijdige payrollverwerking tot gepersonaliseerd payroll & hr-advies