Het einde van het jaar is in zicht: denk aan de feest- en verlofdagen voor 2026!

Het jaar loopt stilaan ten einde — het ideale moment om vooruit te blikken en alvast de collectieve feestdagen en/of verlofdagen voor 2026 vast te leggen.

Sommige feestdagen kunnen samenvallen met dagen waarop in je onderneming niet gewerkt wordt. Denk aan zondagen of andere vaste inactiviteitsdagen. In dat geval moet de feestdag vervangen worden door een andere werkdag waarop de onderneming wél actief is.

Collectieve feestdagen: hoe zit het ook alweer?

Voltijdse werknemers hebben recht op 10 wettelijke feestdagen per jaar. Valt zo’n feestdag op een zondag of een dag waarop er in jouw onderneming normaal niet wordt gewerkt (bijv. zaterdag bij een klassieke maandag-tot-vrijdag werkweek)? Dan moet die feestdag vervangen worden door een andere dag waarop wél gewerkt wordt.

Voor 2026 geldt bijvoorbeeld:
Als jouw onderneming gesloten is op zondag, dan moet Allerheiligen (zondag 1 november 2026) vervangen worden.

Deeltijds of variabel uurrooster?

Deeltijdse werknemers met een vast werkrooster hebben enkel recht op een feestdag (of vervangingsdag) als die valt op een normale werkdag. Mogen ze zelf een vervangingsdag kiezen, dan moet die ook op een werkdag vallen om er recht op te hebben. Het loon op die dag is gebaseerd op de uren die ze normaal zouden werken.

Voor deeltijders met een variabel uurrooster geldt: valt de feestdag op een geplande werkdag (rooster 7 dagen op voorhand meegedeeld), dan hebben ze recht op die feestdag. Valt ze op een rustdag, dan krijgen ze een vergoeding berekend op hun gemiddelde dagloon van de voorbije 4 weken, op basis van de prestaties in de hele onderneming. Deeltijdse werknemers met een variabel uurrooster hebben steeds recht op 10 feestdagen op jaarbasis.

Vervangingsdag bepalen:

Er zijn verschillende manieren waarop deze vervangingsdag(en) kunnen worden vastgelegd:

1. Paritair comité

   • Kan collectieve vervangingsdagen voor de sector bepalen.

2. Ondernemingsraad

   • Bij geen regeling op sectorniveau kan de ondernemingsraad de vervangingsdag vastleggen.

3. Vakbondsafvaardiging of collectief akkoord met werknemers

   • Als er geen ondernemingsraad is, kan een akkoord bereikt worden met de vakbond of rechtstreeks met de werknemers.

4. Individuele afspraak

   • Bij gebrek aan een collectieve regeling mag je een vervangingsdag individueel afspreken met je werknemer.

5. Geen regeling getroffen?

   • Dan wordt de feestdag automatisch vervangen door de eerstvolgende gewone werkdag.

Administratieve verplichting:

Zodra de vervangingsdagen zijn vastgelegd, moet je deze:

• Uithangen in de onderneming vóór 15 december 2025, via een ondertekend en gedateerd bericht;

• Een kopie toevoegen aan het arbeidsreglement;

• Indienen bij de Inspectie Toezicht op de Sociale Wetten via: www.arbeidsreglement.belgie.be

Collectief verlof: plan duidelijk en correct

Naast feestdagen kan ook de jaarlijkse vakantie collectief worden vastgelegd, op sectoraal of ondernemingsniveau.

Wie beslist over collectief verlof?

1. Paritair comité

   • Kan vakantiedata voor de sector vastleggen.

2. Op ondernemingsniveau

   • Indien het paritair comité niets vastlegt, kan de beslissing genomen worden door:

     • de ondernemingsraad;

     • de vakbondsafvaardiging;

     • of via een collectieve overeenkomst met alle werknemers.

Vermeld collectief verlof in het arbeidsreglement

De inspectiediensten hanteren het principe dat collectief verlof enkel rechtsgeldig is als het formeel vermeld staat in het arbeidsreglement. Dit vereist een wijziging van het arbeidsreglement volgens de wettelijke procedure, zodat er expliciet akkoord is van de werknemers.

Eens het kader voor collectief verlof in het arbeidsreglement is opgenomen, volstaat het om jaarlijks een bijlage toe te voegen met de exacte data. Deze bijlage moet:

• Aangeplakt worden in de onderneming;

• Een afschrift moet aan elke werknemer bezorgd worden;

• Een afschrift moet binnen 8 dagen na inwerkingtreding naar de Inspectie gestuurd worden via: www.arbeidsreglement.belgie.be

Om de regeling van de feestdagen en collectieve verlofdagen eenvoudig te maken, kan je bij ons steeds een standaardtemplate opvragen.

Heb je vragen over het vastleggen van vervangingsdagen of wil je ondersteuning bij het opstellen van het document? Neem gerust contact op met ons HR-team via payroll@konsilanto.be.